ทำไม AI ที่ดี ต้องเริ่มจากข้อมูลที่มีคุณภาพ พร้อมแนวทางเตรียมข้อมูลสำหรับท้องถิ่นดิจิทัล ก่อนลงทุน AI

ท้องถิ่นดิจิทัลหลายแห่งเริ่มนำระบบ AI เข้ามาช่วยยกระดับการทำงานและการบริการประชาชน ไม่ว่าจะเป็น AI Chatbot ตอบคำถามอัตโนมัติ ระบบค้นหาข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล เพื่อให้ทันกระแส ลดภาระของเจ้าหน้าที่ และเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการ แต่หลายครั้งกลับพบว่า AI ตอบคำถามไม่ตรงประเด็น ค้นหาข้อมูลผิด หรือประมวลผลที่ไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริง ปัญหาเหล่านี้แท้จริงแล้วเกิดจาก AI ไม่มีประสิทธิภาพ หรือเกิดจากข้อมูลของหน่วยงานเองกันแน่?

อย่างแรกที่ต้องทำความเข้าใจก่อนก็คือ AI ไม่ได้สร้างข้อมูลขึ้นมาเอง แต่ประมวลผลจากฐานข้อมูล เอกสาร คู่มือ ระเบียบ ขั้นตอน และองค์ความรู้ต่าง ๆ ที่ป้อนเข้าไปในระบบ หากข้อมูลเหล่านี้ไม่ครบถ้วน ล้าสมัย ซ้ำซ้อน หรือจัดเก็บอย่างไม่มีระบบ AI ก็ย่อมเสี่ยงวิเคราะห์คลาดเคลื่อนได้

งานสัมมนา "สร้างท้องถิ่นที่พร้อมรับมือทุกภัยพิบัติ ด้วยข้อมูลและเทคโนโลยี" ในหัวข้อ "ถอดบทเรียนการบริหารจัดการภัยพิบัติด้วยเทคโนโลยีและข้อมูล ทั้งก่อน ระหว่าง และหลังน้ำท่วม” สะท้อนให้เห็นว่า การนำ AI มาช่วยวิเคราะห์และบริหารจัดการเมืองให้มีประสิทธิภาพ จำเป็นต้องเริ่มจาก “ข้อมูลที่มีคุณภาพ” และมีการจัดการอย่างเป็นระบบ

สอดคล้องกับรายงานของ Gartner ที่ระบุว่าข้อมูลคุณภาพต่ำสร้างความเสียหายให้กับองค์กรเฉลี่ย 12.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ไม่เพียงส่งผลต่อด้านการเงินขององค์กร แต่ยังส่งผลในระยะยาวต่อภาพรวมข้อมูลและการตัดสินใจที่ผิดพลาดด้วย

Garbage In, Garbage Out

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้นว่า ทำไมข้อมูลคุณภาพถึงสำคัญกับการพัฒนาระบบ AI ต้องอธิบายด้วยนิยาม “Garbage In, Garbage Out (GIGO)” ที่แปลว่า “นำขยะเข้า ได้ขยะออก” หมายถึง หากป้อนข้อมูลที่ไม่มีคุณภาพ ทั้งไม่ถูกต้อง ไม่ครบถ้วน ล้าสมัย หรือไม่มีการจัดการอย่างเป็นระบบ แม้จะใช้เทคโนโลยี AI หรือ Machine Learning (ML) มาจัดการและวิเคราะห์ ผลลัพธ์ที่ได้ก็อาจจะผิดพลาด

ตัวอย่างเช่น มีประชาชนสอบถามสถานะใบอนุญาตก่อสร้างที่ยื่นไว้ ผ่าน LINE OA ของเทศบาล

หากระบบ AI ที่เทศบาลใช้ ไม่ได้เชื่อมต่อกับฐานข้อมูลการออกใบอนุญาต ไม่มีการบันทึก และอัปเดตข้อมูลส่วนนี้ไว้เป็นปัจจุบัน ระบบ AI นั้น ก็ไม่สามารถตรวจสอบสถานะหรือให้คำตอบที่ถูกต้องได้ แม้ตัวระบบจะมีความสามารถสูงก็ตาม

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นควรเตรียมอะไร ก่อนนำ AI มาใช้งาน

ดังนั้น ก่อนที่ท้องถิ่นดิจิทัลจะลงทุนพัฒนาระบบ AI หรือเลือกใช้แพลตฟอร์ม AI สำเร็จรูป สิ่งที่ควรให้ความสำคัญไม่ใช่เพียงการเลือกเทคโนโลยีที่ทันสมัยที่สุด แต่คือ การเตรียมข้อมูลให้มีคุณภาพ ทั้งข้อมูลถูกต้อง ครบถ้วน เป็นปัจจุบัน และเชื่อมโยงกันได้ ก็จะทำให้ AI สามารถเรียนรู้ วิเคราะห์ และตอบคำถามได้อย่างแม่นยำ โดยควรเตรียมข้อมูลคุณภาพ ดังนี้

1. วางระบบธรรมาภิบาลข้อมูล

ธรรมาภิบาลข้อมูล (Data Governance) คือ การกำหนดมาตรฐาน วิธีจัดเก็บ สิทธิ์การเข้าถึง หน้าที่ และ ผู้รับผิดชอบของผู้มีส่วนได้เสียในการบริหารจัดการข้อมูล เพื่อให้ทุกกองงานจัดเก็บข้อมูลในรูปแบบเดียวกัน มีความถูกต้อง ปลอดภัย ลดความซ้ำซ้อน ตัวอย่างเช่น กำหนดรูปแบบการบันทึกข้อมูลให้เป็นแบบเดียวกัน ระบุผู้รับผิดชอบข้อมูลแต่ละประเภท และกำหนดสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูลอย่างเหมาะสม เมื่อข้อมูลมีมาตรฐานเดียวกัน AI ก็สามารถค้นหาและประมวลผลได้อย่างแม่นยำ

2. จัดเก็บข้อมูลให้ครบถ้วน

หลายท้องถิ่นจัดเก็บข้อมูลกันอย่างกระจัดกระจาย หลายรูปแบบ ทำให้ AI ไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลทั้งหมดได้ จึงควรรวบรวมข้อมูลสำคัญทั้งหมดให้ครบถ้วน พร้อมจัดเก็บในรูปแบบดิจิทัล เพื่อให้ AI สามารถค้นหา เชื่อมโยง และนำข้อมูลไปใช้ได้อย่างครบถ้วน

3. ตรวจสอบคุณภาพข้อมูลให้ถูกต้องและไม่ขัดแย้งกัน

อีกข้อสำคัญที่ต้องเตรียมพร้อมก่อนนำแพลตฟอร์ม AI มาใช้ ก็คือการตรวจสอบข้อมูลให้มีความถูกต้อง และไม่ขัดแย้งกันเอง หากข้อมูลเดียวกัน แต่แต่ละกองบันทึกไม่ตรงกัน เช่น ที่อยู่ เลขแปลงที่ดิน หรือสถานะการดำเนินงาน AI ก็อาจวิเคราะห์ผิดหรือให้คำตอบคลาดเคลื่อนได้

4. อัปเดตข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน

ข้อมูลที่มีคุณภาพไม่เพียงถูกต้อง แต่ต้องเป็นข้อมูลที่ทันสมัยด้วย หาก AI อ้างอิงข้อมูลที่ล้าสมัย ก็อาจประมวลผลและให้คำตอบที่ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงในปัจจุบัน

5. พัฒนาบุคลากรให้ทำงานร่วมกับ AI

แม้ AI จะช่วยลดภาระงานได้ แต่บุคลากรยังเป็นบุคคลสำคัญในการกำหนดคุณภาพของข้อมูลและตรวจสอบผลลัพธ์ที่ AI สร้างขึ้น จึงควรพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ด้านการบริหารจัดการข้อมูลดิจิทัล เพื่อให้สามารถทำงานร่วมกับเทคโนโลยีได้อย่างมีประสิทธิภาพ

คงมองเห็นภาพกันแล้วว่า ก่อนลงทุนพัฒนาหรือจัดหาระบบ AI ท้องถิ่นดิจิทัลควรเริ่มจากการสร้างรากฐานด้านข้อมูลให้แข็งแรง เพื่อให้ AI ทำงานได้เต็มศักยภาพ และคุ้มค่ากับงบประมาณ

หากท้องถิ่นดิจิทัลของคุณ กำลังวางแผนพัฒนาระบบ AI เบดร็อค อนาไลติกส์ พร้อมให้คำปรึกษาฟรี ตั้งแต่การวางธรรมาภิบาลข้อมูล ระบบฐานข้อมูลกลาง ไปจนถึงบริการแพลตฟอร์ม AI ที่ออกแบบให้เหมาะกับบริบทของแต่ละองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้ระบบ AI ของเมืองคุณเริ่มต้นจากข้อมูลที่มีคุณภาพอย่างแท้จริง ติดต่อได้ที่นี่ 

ขอบคุณข้อมูล

https://www.cdotrends.com/story/15744/how-improve-your-data-quality