สำรวจพื้นที่ให้คุ้ม ต้องเก็บข้อมูลอย่างไรให้ใช้ได้หลายภารกิจของท้องถิ่น

ทุกปีหลายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยังคงสำรวจข้อมูลแบบแยกตามภารกิจ เช่น วันนี้สำรวจสภาพถนน สัปดาห์หน้าสำรวจไฟส่องสว่าง เดือนถัดไปสำรวจท่อระบายน้ำ หรือเมื่อต้องจัดเก็บภาษีก็ต้องลงพื้นที่สำรวจสิ่งปลูกสร้างอีกครั้ง ทั้งที่ทั้งหมดเกิดขึ้นใน “พื้นที่เดียวกัน"

การสำรวจแบบแยกส่วนนี้ ทำให้ต้องใช้งบประมาณ บุคลากร และเวลาในการลงพื้นที่ซ้ำหลายรอบ อีกทั้งข้อมูลที่ได้ยังจัดเก็บแยกตามกองหรือหน่วยงาน ส่งผลให้ไม่สามารถนำมาเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์ร่วมกันได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

ปัจจุบัน ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีได้เข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการสำรวจของท้องถิ่นหลายแห่ง จากการใช้บุคลากรลงพื้นที่เก็บข้อมูลเฉพาะเรื่อง มาเป็น "สำรวจพื้นที่ครั้งเดียว แต่ได้ข้อมูลที่ใช้ประโยชน์ได้หลายภารกิจ" ไม่ว่าจะเป็นงานภาษี งานสาธารณูปโภค งานบริหารสินทรัพย์ งานป้องกันน้ำท่วม หรือการวางแผนพัฒนาเมือง แล้วเทคโนโลยีใดบ้างที่จะช่วยให้การสำรวจครั้งเดียวสร้างประโยชน์ได้หลายงาน มาดูกัน

1. รถสำรวจ Mobile Mapping

Mobile Mapping System (MMS) เทคโนโลยีสำรวจข้อมูลภาคพื้นดินด้วยรถสำรวจที่ติดตั้งกล้องและเซนเซอร์ความละเอียดสูง สามารถวิ่งสำรวจไปตามเส้นทางและบันทึกข้อมูลทุกสิ่งที่ที่พบได้พร้อมกันในครั้งเดียว

ข้อมูลที่จัดเก็บได้ในการสำรวจต่อครั้ง มักจะได้ข้อมูลจำพวกถนน ทางเท้า ท่อระบายน้ำ เสาไฟฟ้า ป้ายจราจร อาคาร บ้านเรือน ต้นไม้ ถังขยะ และทรัพย์สินสาธารณะ เป็นต้น พร้อมระบุตำแหน่งบนแผนที่อย่างแม่นยำ

ซึ่งข้อมูลที่ได้นั้นสามารถนำไปใช้งานได้หลากหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นการจัดทำฐานข้อมูลเมือง การบริหารทรัพย์สิน วางแผนซ่อมบำรุง สำรวจภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ภาษีป้าย รวมถึงติดตามการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ในอนาคต

2. โดรน

โดรน (Drone หรือ UAV) เป็นอากาศยานไร้คนขับที่ใช้บันทึกภาพถ่ายทางอากาศและข้อมูลภูมิประเทศจากมุมสูง โดยสามารถติดตั้งกล้องความละเอียดสูงหรือเซนเซอร์ LiDAR เพื่อสร้างข้อมูลเชิงพื้นที่ที่มีความแม่นยำ เหมาะสำหรับการสำรวจลักษณะภูมิประเทศ ระดับความสูงของพื้นที่ อาคาร สิ่งปลูกสร้าง แหล่งน้ำ และพื้นที่เข้าถึงได้ยาก

โดยข้อมูลที่ได้จากการสำรวจนั้น สามารถนำไปใช้ในการวางผังเมือง จัดทำแผนที่สามมิติ วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม บริหารจัดการภัยพิบัติ ประเมินภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง รวมถึงติดตามการเปลี่ยนแปลงของเมืองได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3. ภาพถ่ายจากดาวเทียม

ภาพถ่ายดาวเทียม คือภาพถ่ายจากอวกาศที่แสดงสภาพพื้นที่จริง ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการวิเคราะห์ภาพรวมของเมือง ตัวอย่างที่คุ้นเคยและหลายท้องถิ่นนำใช้สำรวจพื้นที่ เช่น Google Maps, Google Earth และ Longdo Map

โดยข้อมูลจากดาวเทียมจะช่วยให้เห็นการใช้ประโยชน์ที่ดิน การขยายตัวของชุมชน พื้นที่สีเขียว แหล่งน้ำ พื้นที่เกษตร รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของเมืองในแต่ละช่วงเวลา ซึ่งท้องถิ่นสามารถนำข้อมูลไปใช้ในการวางแผนพัฒนาเมือง ติดตามการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ วิเคราะห์ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ประเมินความเสี่ยงจากภัยพิบัติ และสนับสนุนการจัดเก็บภาษีได้อย่างแม่นยำ

4. IoT เซนเซอร์

IoT เซนเซอร์ คืออุปกรณ์อัจฉริยะที่ติดตั้งในพื้นที่ต่าง ๆ และเชื่อมต่อผ่านอินเทอร์เน็ต เพื่อเก็บข้อมูลและรายงานสถานการณ์แบบเรียลไทม์ เช่น เซนเซอร์วัดระดับน้ำ ปริมาณฝน คุณภาพอากาศ ระบบไฟส่องสว่าง หรืออุปกรณ์ตรวจสอบการทำงานของทรัพย์สินสาธารณะ

สำหรับข้อมูลที่ได้จะช่วยให้เจ้าหน้าที่ติดตามสถานการณ์ได้ตลอดเวลาโดยไม่ต้องลงพื้นที่ไปสำรวจเองทุกครั้ง อีกทั้งยังมีระบบแจ้งเตือนความผิดปกติ ทำให้ใช้ในการวางแผนซ่อมบำรุง และรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉิน เช่น น้ำท่วมหรืออุปกรณ์ชำรุดได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

5. เทคโนโลยีเบื้องหลังที่เกี่ยวข้อง

การสำรวจพื้นที่ด้วยเทคโนโลยีที่เล่ามานั่น จำเป็นจะต้องมีระบบที่ช่วยประมวลผล เชื่อมโยง วิเคราะห์ และแสดงผลข้อมูล โดยเทคโนโลยีสำคัญ ได้แก่

- AI Vision

เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถวิเคราะห์ภาพและวิดีโอโดยอัตโนมัติ เช่น ตรวจจับรอยแตกร้าวของถนน อ่านป้าย ระบุประเภททรัพย์สิน หรือค้นหาสิ่งผิดปกติ พร้อมระบุตำแหน่งบนแผนที่ ช่วยลดเวลาในการสำรวจและเพิ่มความแม่นยำของข้อมูล

- GIS (Geographic Information System)

ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ที่รวบรวม เชื่อมโยง และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่จากหลายแหล่ง ก่อนแสดงผลบนแผนที่ดิจิทัล

- Dashboard

ระบบสรุปและแสดงผลข้อมูลผ่านกราฟ แผนที่ และรายงานแบบเรียลไทม์ ช่วยให้ผู้บริหารเห็นภาพรวมของเมือง ติดตามสถานการณ์ และใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจได้อย่างรวดเร็ว

ประโยชน์ของการสำรวจครั้งเดียว แต่ใช้ได้หลายงาน

การสำรวจพื้นที่โดยใช้เทคโนโลยี ไม่ได้ช่วยให้การทำงานเร็วขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่ยังช่วยให้ข้อมูลที่ได้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ร่วมกันทั้งองค์กร ลดการทำงานซ้ำ และทำให้การตัดสินใจแม่นยำยิ่งขึ้น

1. ลดงบประมาณในการสำรวจ: เพราะองค์กรไม่ต้องจ้างสำรวจแยกตามแต่ละกอง จึงลดทั้งค่าใช้จ่ายด้านบุคลากร ยานพาหนะ และการดำเนินงานภาคสนาม

2. ประหยัดเวลาและเพิ่มความรวดเร็ว:  จากเดิมที่แต่ละหน่วยงานต้องแยกกันลงพื้นที่สำรวจ ทำให้ใช้เวลานาน การใช้เทคโนโลยีช่วยสำรวจจะสามารถสำรวจและรวบรวมข้อมูลได้ภายในไม่กี่วัน

3. ใช้ข้อมูลชุดเดียวกันทั้งองค์กร: เมื่อทุกกองงานอ้างอิงข้อมูลจากฐานข้อมูลกลางที่สำรวจมาทีเดียว ก็จะช่วยลดปัญหาข้อมูลไม่ตรงกัน ลดการสำรวจซ้ำ และเห็นข้อมูลชุดเดียวกันในการวางแผนและตัดสินใจ

4. ได้ข้อมูลที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน: ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจในครั้งเดียวกันนั้น จะจัดเก็บให้อยู่ในรูปแบบมาตรฐานเดียวกัน ทำให้สามารถเชื่อมโยงกันได้ง่าย

มาดูตัวอย่าง เพื่อให้เห็นภาพมากขึ้น เช่น ท้องถิ่นใช้รถ Mobile Mapping วิ่งสำรวจถนนเพียง 1 รอบ  ระบบจะบันทึกตำแหน่ง ภาพถ่าย และรายละเอียดของทรัพย์สินต่าง ๆ พร้อมจัดเก็บเข้าสู่ฐานข้อมูลกลางโดยอัตโนมัติ ให้แต่ละหน่วยงานนำไปใช้ประโยชน์ได้ตามความต้องการ ไม่ว่าจะเป็น

- กองช่าง ใช้ตรวจสอบสภาพถนน ทางเท้า ป้ายจราจร และเสาไฟ พร้อมวางแผนซ่อมบำรุงให้มีสภาพพร้อมใช้งาน และจัดเก็บเป็นฐานข้อมูลเมือง

- งานระบายน้ำ นำตำแหน่งท่อระบายน้ำ ฝาท่อ และจุดเสี่ยงน้ำท่วม ไปวางแผนป้องกันและแก้ไขก่อนเกิดปัญหา

- งานสิ่งแวดล้อม นำข้อมูลพื้นที่สีเขียว และตำแหน่งถังขยะ ไปวางแผนดูแลภูมิทัศน์ พื้นที่สีเขียว และบริหารจัดการขยะ

- งานจัดเก็บรายได้ นำข้อมูลป้ายและสิ่งปลูกสร้างไปตรวจสอบข้อมูลทรัพย์สินและประเมินภาษี

- ผู้บริหาร ติดตามภาพรวมของทุกข้อมูลผ่าน Dashboard เพื่อประกอบการวางแผนงบประมาณ กำหนดนโยบาย และตัดสินใจได้อย่างแม่นยำ

การสำรวจพื้นที่ของท้องถิ่น ไม่ควรเป็นเพียงการเก็บข้อมูลเพื่อใช้งานเฉพาะหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่ควรเป็นการสำรวจครั้งเดียว แล้วใช้ข้อมูลได้ในหลายภารกิจ โดยอาศัยเทคโนโลยีเข้ามาช่วยสำรวจ จัดเก็บ เชื่อมโยง และวิเคราะห์ข้อมูลให้เป็นฐานข้อมูลกลางของท้องถิ่นหรือเป็นสินทรัพย์ข้อมูลของเมือง ก็จะช่วยลดการทำงานซ้ำ ประหยัดงบประมาณ ยกระดับการตัดสินใจ และต่อยอดสู่การพัฒนาเมืองที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น หากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของคุณกำลังมองหาแนวทางเริ่มต้นการสำรวจพื้นที่ให้คุ้มค่า ด้วยเทคโนโลยี เบดร็อค อนาไลติกส์ พร้อมให้คำปรึกษาโดยผู้เชี่ยวชาญ เพื่อช่วยออกแบบแนวทางที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ ติดต่อเราเพื่อรับคำปรึกษาได้ฟรีได้ที่นี่