สรุปไฮไลต์แนวทางการขับเคลื่อน Smart City ด้วยข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์ จากงาน THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2025
Technology
ปัจจุบันมีข้อมูลจำนวนมหาศาลที่สามารถแปลงเป็นข้อมูลเชิงพื้นที่ได้ แต่มีประมาณ 15% เท่านั้นที่ถูกนำไปใช้จริงอย่างมีประสิทธิภาพ เบดร็อค อนาไลติกส์ ในฐานะผู้พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางข้อมูลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ จึงมุ่งผลักดันให้ไทยใช้ “ข้อมูลผสานปัญญาประดิษฐ์ (AI)” เป็นหัวใจในการตัดสินใจการบริหารจัดการเมือง และขับเคลื่อน Smart City ได้อย่างเต็มศักยภาพ
มาอ่านสรุปแนวคิดสำคัญจากเวที AI Showcase ในงาน THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2025 จากหัวข้อ "เปลี่ยนเมืองให้สมาร์ท ด้วย City Digital Data Platform” โดยคุณวีรวัฒน์ รัตนวราหะ ประธานกรรมการบริหารและผู้ร่วมก่อตั้งเบดร็อค อนาไลติกส์ ที่นำเสนอแนวทางการใช้ข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์ ในการสร้างฐานข้อมูลเมือง ยกระดับการบริหารจัดการเมือง และขับเคลื่อนบริการสาธารณะสู่ Smart City ที่เกิดขึ้นได้จริงในประเทศไทย
การพัฒนาประเทศ ด้วยเริ่มจากการแก้โจทย์จากพื้นที่ที่ประชาชนอาศัยอยู่จริง
แม้หลายคนจะมองว่า “เมือง” เป็นเรื่องไกลตัว แต่ความจริงคือเราทุกคนใช้ชีวิตอยู่ใน “เมือง” ตลอดเวลา และนี่คือจุดเริ่มต้นสำคัญของการพัฒนาประเทศ
เป้าหมายของเบดร็อค อนาไลติกส์ จึงต้องการสร้าง “Cybernetic Governance” ที่ไม่เพียงนำเทคโนโลยีมาใช้เพื่อความล้ำสมัยหรือควบคุมเมืองเท่านั้น แต่ยังต้องสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงระหว่างภาครัฐ เอกชน ผู้ประกอบการ และประชาชนในพื้นที่ ทำให้ทุกภาคส่วนเชื่อมโยงกันผ่านข้อมูลชุดเดียวกันและเทคโนโลยีที่ใช้เกิดประสิทธิภาพจริง นำไปสู่การแก้ปัญหาได้เร็วกว่าที่เคย
3 ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ Smart City ในไทยเกิดขึ้นได้จริง
การสร้าง Smart City ไม่ได้เริ่มจากแค่การนำเทคโนโลยีหรือ AI เข้ามาใช้ในเมือง แต่ต้องอาศัยองค์ประกอบหลัก 3 ส่วนด้วยกัน
1. ผู้นำที่มีวิสัยทัศน์
การเปลี่ยนผ่านสู่ Smart City ต้องเริ่มต้นจากผู้นำที่มองเห็นภาพรวมของเมือง เข้าใจพลวัตของโลก พร้อมมองอนาคตของเมืองทั้งในมิติข้อดี โอกาส และข้อจำกัด เนื่องจากผู้นำเป็นผู้กำหนดทิศทางและวางโจทย์ของเมือง
2. ศักยภาพของบุคลากรและประชาชน
เทคโนโลยีจะมีคุณค่าก็ต่อเมื่อผู้ใช้เข้าใจและใช้เป็น บุคลากร ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ และประชาชนต้องมองเห็นว่าระบบช่วยให้ชีวิตและการทำงานให้ดีขึ้นอย่างไร ดังนั้น จึงต้องสร้างความเข้าใจ พัฒนาทักษะ และออกแบบระบบที่ใช้งานง่าย เพื่อให้เกิดการใช้งานจริงในชีวิตประจำวัน
3. ข้อมูลและเทคโนโลยีต้องใช้ควบคู่กัน
หนึ่งในปัญหาของท้องถิ่นคือ “ข้อมูลเดียวกัน แต่เก็บแยกกัน” แต่ละกองต่างซื้อระบบของตัวเอง ทำให้ใช้งบซ้ำซ้อนและข้อมูลไม่เชื่อมโยงกัน ส่งผลให้ปัญญาประดิษฐ์หรือระบบดิจิทัลไม่สามารถทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ดังนั้น การบริหารเมืองแบบอัจฉริยะจึงต้องเริ่มจากการมีข้อมูลชุดเดียวกัน แล้วจึงนำเทคโนโลยีมาจัดระบบ วิเคราะห์ และแปลงเป็นการตัดสินใจที่ดีขึ้น
การบริหารเมืองแบบเชิงรับใช้ไม่ได้อีกต่อไป Smart city จึงเป็นเครื่องมือที่ทำให้เมืองน่าอยู่อย่างยั่งยืน
โลกเปลี่ยนเร็วขึ้นทุกวัน ทั้งด้านเทคโนโลยี สังคม เศรษฐกิจ และสภาพอากาศ เมืองจำนวนมากยังบริหารแบบเชิงรับ ทำให้รับมือไม่ทัน และเสี่ยงต่อความสูญเสียในระยะยาว Smart City จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการทำให้เมืองน่าอยู่และยั่งยืน ผ่านการใช้ข้อมูล เทคโนโลยีดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ ช่วยให้เมืองวางแผน คาดการณ์ และตัดสินใจได้แม่นยำขึ้น ตัวอย่างเช่น
- City Digital Data Platform
หนึ่งในอุปสรรคใหญ่ของท้องถิ่นคือแต่ละกองเก็บข้อมูลเอง ซื้อข้อมูลเอง ใช้ระบบเอง ทำให้งบประมาณซ้ำซ้อนและข้อมูลใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็มที่ เบดร็อค อนาไลติกส์ จึงพัฒนา City Digital Data Platform ที่ช่วยสนับสนุนการสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางข้อมูลของเมือง โดยทำการสำรวจ จัดเก็บ จัดระบบ และจัดการข้อมูลของเมืองทั้งบนฟ้า–บนดิน ด้วยโดรน, ดาวเทียม, รถสำรวจ MMS, ข้อมูลขององค์กร, ข้อมูลจากหน่วยงานรัฐและเอกชน และข้อมูลที่เบดร็อคสำรวจและพัฒนาเองรวมกว่า 600 เลเยอร์ ซึ่งทั้งหมดถูกจัดระบบด้วยปัญญาประดิษฐ์ แล้วแสดงผลรวมบนแดชบอร์ดเดียว ช่วยให้เมืองบริหารงานได้แม่นยำ ตั้งแต่ ภาษี ภัยพิบัติ โครงสร้างพื้นฐาน ความปลอดภัยสุขภาพ และสวัสดิการ
- Smart tax
หลายเมืองเก็บภาษีได้ไม่เต็มจำนวน เพราะข้อจำกัดในเรื่องการสำรวจและจัดเก็บข้อมูลที่ต้องใช้เวลานาน ต้องใช้งบสูง เบดร็อค อนาไลติกส์ จึงพัฒนา Smart tax ที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์มาสำรวจและสร้างแผนที่ภาษีแบบ 3 มิติ ที่ละเอียดกว่าสายตาคน ทำให้สำรวจเร็วกว่า ต้นทุนต่ำกว่า ประเมินภาษีได้แม่นยำ ช่วยลดความผิดพลาด และเชื่อมโยงกับระบบฐานข้อมูลทรัพย์สินของเมืองโดยอัตโนมัติ ส่งผลให้ท้องถิ่นมีรายได้เพิ่มขึ้นอย่างโปร่งใสและเป็นธรรม
- Smart Building Permit
งานขออนุญาตก่อสร้างเป็นภารกิจที่ต้องใช้เวลานานและขั้นตอนที่ซับซ้อน ตั้งแต่ตรวจเอกสาร ตรวจแบบ ไปจนถึงพิจารณาอนุมัติ ซึ่งปกติจะอยู่ที่ 45–60 วัน เบดร็อค อนาไลติกส์ จึงพัฒนา Smart Building Permit เข้ามาช่วยสนับสนุนการบริหารจัดการงานในส่วนนี้ ด้วยการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการสำรวจ ตรวจเอกสารประกอบ วิเคราะห์ข้อกำหนด ตรวจสอบพื้นที่จากข้อมูลจริง พร้อมมีแดชบอร์ดให้ผู้บริหารติดตามงานได้แบบเรียลไทม์ และประชาชนสามารถยื่นทางออนไลน์ได้ ส่งผลให้สามารถอนุมัติก่อสร้างได้ในเวลาเพียง 30 นาที
- Smart Asset Management
มีงานวิจัยระบุว่าการนำปัญญาประดิษฐ์มาบริหารจัดการโครงสร้างพื้นฐานและทรัพย์สินของหน่วยงาน ทำให้ลดต้นทุนบำรุงรักษาได้ถึง 30% เบดร็อค อนาไลติกส์ จึงพัฒนา Smart Asset Management ที่ช่วยรวบรวมข้อมูล พร้อมพิกัดทรัพย์สินของเมือง สามารถตรวจสอบสถานะความพร้อมใช้งาน ความเสี่ยง และรอบซ่อมบำรุงได้ โดยแสดงผลผ่านแดชบอร์ดรวม ช่วยให้เจ้าหน้าที่ไม่ต้องตรวจแบบเดาสุ่มอีกต่อไป และสามารถวางแผนซ่อมบำรุงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- Citizen One Stop Service
การบริการประชาชนต้องใช้กำลังคนจำนวนมาก หลายเมืองมีบุคลากรไม่เพียงพอ ส่งผลให้การบริการประชาชนล่าช้า และเจ้าหน้าที่ต้องรองรับปริมาณงานที่มากเกินไป เบดร็อค อนาไลติกส์ จึงพัฒนา Citizen One Stop Serviceให้เป็นศูนย์บริการออนไลน์ที่ประชาชนสามารถจองคิว ยื่นคำร้อง หรือติดตามผลในได้ในระบบเดียว โดยระบบจะส่งเรื่องไปยังผู้รับผิดชอบโดยอัตโนมัติ ทำให้ลดภาระงานเจ้าหน้าที่ และบริการประชาชนได้รวดเร็วและตรงจุดมากขึ้น
- เทคโนโลยีบริหารภัยพิบัติอัจฉริยะแบบครบวงจร
ประเทศไทยเผชิญปัญหาอุทกภัยซ้ำซาก เมืองจึงต้องปรับจากรับมือมาเป็นเชิงรุก เบดร็อค อนาไลติกส์ จึงนำเทคโนโลยี ปัญญาประดิษฐ์ และการจัดระบบข้อมูลมาใช้ โดยติดตั้งโทรมาตร และ IoT Sensor ติดตามระดับน้ำเรียลไทม์ พร้อมสำรวจพื้นที่ด้วยโดรนและรถ MMS บูรณาการข้อมูลน้ำย้อนหลัง ข้อมูลหลังคาเรือน และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างระบบบริหารจัดการน้ำท่วมครบวงจร ทั้งก่อน ระหว่าง และหลังน้ำลด ตั้งแต่คาดการณ์เสี่ยงล่วงหน้า เตือนภัยล่วงหน้าในพื้นที่ที่ควรแจ้งก่อน ติดตามสถานการณ์แบบเรียลไทม์ วางลำดับความสำคัญในการช่วยเหลือ รวมถึงฟื้นฟูหลังน้ำลด โดยทั้งหมดสามารถดูข้อมูลได้ง่ายผ่านแดชบอร์ดอัจฉริยะ ที่ทุกฝ่ายสามารถเข้าถึงได้ง่าย ช่วยให้สั่งการและช่วยเหลือได้ตรงจุดมากขึ้น
การพัฒนา Smart City ไม่ได้เริ่มจากข้อมูลและเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มจากวิสัยทัศน์ของผู้นำ ความเข้าใจของผู้ใช้งาน และข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์ที่เหมาะสม โซลูชันของเบดร็อค อนาไลติกส์ พร้อมเป็นผู้สนับสนุนที่สำคัญในการบริหารเมืองอย่างแม่นยำ โปร่งใส ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และขับเคลื่อน Smart City ที่น่าอยู่อย่างยั่งยืนให้กับคุณ ติดต่อได้ที่อีเมล : [email protected] หรือ Line หรือ Facebook